«مقاوم حرارت» و «کندسوز» دو ویژگی متفاوت در لاستیک سیلیکونی هستند. یک گرید ممکن است در دمای کاری بالا خواص مکانیکی خود را حفظ کند، اما الزاماً طبقه‌بندی مشخصی در آزمون شعله نداشته باشد. برعکس، گریدی که برای کاهش گسترش شعله طراحی شده است باید از نظر دمای کار، خواص مکانیکی و شرایط محیطی نیز ارزیابی شود.
تفاوت سیلیکون مقاوم حرارت و سیلیکون کندسوز
مقاومت حرارتی به توانایی حفظ خواص در دمای مشخص و طی مدت زمان معین مربوط است. در این ارزیابی، تغییر سختی، استحکام، ازدیاد طول، تغییر رنگ و رفتار قطعه پس از پیرسازی حرارتی اهمیت دارد.
کندسوزی یا Flame Retardancy به رفتار ماده در برابر شعله و نحوه ادامه یا توقف سوختن پس از اعمال منبع اشتعال مربوط می‌شود. این ویژگی باید با روش آزمون، ضخامت نمونه و طبقه‌بندی مشخص گزارش شود.
آزمون‌های رایج برای ارزیابی رفتار شعله
- UL 94: طبقه‌بندی رفتار سوختن نمونه‌های پلاستیکی و پلیمری در شرایط آزمون تعریف‌شده. نتیجه به گرید و ضخامت نمونه وابسته است.
- IEC 60695-11-10: روش آزمون شعله کوچک برای ارزیابی رفتار سوختن مواد؛ گزارش باید شرایط و ضخامت نمونه را مشخص کند.
- ASTM D2863: تعیین شاخص اکسیژن محدودکننده (LOI)، یعنی حداقل غلظت اکسیژن در مخلوط اکسیژن و نیتروژن که احتراق نمونه را در شرایط آزمون پشتیبانی می‌کند.
نتیجه یک آزمون را نباید بدون بررسی روش، ضخامت و شرایط نمونه به آزمون دیگری تعمیم داد. برای مثال، اعلام V-0 در یک روش آزمون و ضخامت مشخص، به‌تنهایی اثبات‌کننده همان طبقه‌بندی در هر استاندارد و هر ضخامت نیست.
چرا ضخامت نمونه و گرید اهمیت دارند؟
در کاتالوگ‌های تأمین‌کنندگان، گریدهای ویژه‌ای از سیلیکون کندسوز با طبقه‌بندی و ضخامت آزمون مشخص معرفی می‌شوند. برای نمونه، کاتالوگ DJ Silicone در بخش سیلیکون کندسوز، نتیجه V-0 را برای نمونه ۳ میلی‌متری و روش IEC 60695-11-10 ذکر می‌کند. راهنمای فنی WACKER نیز نشان می‌دهد که طبقه‌بندی UL 94 می‌تواند با گرید و ضخامت تغییر کند و گریدهای استاندارد و ویژه الزاماً نتیجه یکسانی ندارند.
این داده‌ها مربوط به محصولات و شرایط آزمون همان تأمین‌کنندگان هستند؛ نباید آن‌ها را مشخصات عمومی همه سیلیکون‌ها یا گواهی محصول تمکورابر تلقی کرد.
کاربردهای سیلیکون کندسوز
بسته به طراحی و تأییدیه گرید، سیلیکون‌های کندسوز می‌توانند در برخی قطعات عایق الکتریکی، اجزای تجهیزات برقی، آب‌بندهای نزدیک منابع حرارتی و قطعاتی که الزامات رفتار در برابر آتش دارند بررسی شوند. در هر پروژه باید مشخص شود که الزام اصلی، مقاومت حرارتی، کندسوزی، عایق الکتریکی یا ترکیبی از این موارد است.
برای انتخاب گرید مناسب چه اطلاعاتی لازم است؟
- استاندارد موردنیاز و طبقه‌بندی هدف
- ضخامت واقعی قطعه و ضخامت نمونه آزمون
- دمای کاری پیوسته و دمای لحظه‌ای
- سختی، رنگ، استحکام و ازدیاد طول موردنیاز
- الزامات عایق الکتریکی یا مقاومت در برابر Tracking، در صورت وجود
- شرایط پخت، پس‌پخت و محیط نصب
- گزارش آزمون یا گواهی قابل ردیابی برای همان گرید
برای بررسی ساخت قطعات از این خانواده مواد، صفحه تولید قطعات سیلیکونی سفارشی را ببینید. انتخاب ماده و امکان تولید باید پس از بررسی مشخصات پروژه و مدارک گرید قابل تأمین انجام شود.
سؤالات متداول
آیا سیلیکون مقاوم حرارت حتماً کندسوز است؟
خیر. مقاومت حرارتی و طبقه‌بندی شعله دو ویژگی جداگانه‌اند و باید با آزمون‌های مربوط به هرکدام بررسی شوند.
آیا اعلام V-0 بدون ذکر ضخامت کافی است؟
خیر. ضخامت نمونه، روش آزمون، گرید و شرایط آماده‌سازی باید در گزارش مشخص باشند.
آیا همه قطعات سیلیکونی باید گرید کندسوز داشته باشند؟
خیر. این الزام به کاربرد نهایی، استاندارد محصول و ارزیابی ریسک تجهیز بستگی دارد.